Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
Warto zobaczyć

Obiekty zabytkowe, które warto odwiedzić.



Trzęsacz

Drukuj

RUINY KOŚCIOŁA w TRZĘSACZU

Trzęsacz (do 1945 niem. Hoff) - mała miejscowość turystyczno - wypoczynkowa, leżąca w, w gminie Rewal (woj. Zachodniopomorskie), dokładnie na 15 południku szerokości wschodniej.

Morze, piaszczysta plaża, czyste powietrze i malownicze klifowe brzegi to wielkie atuty Trzęsacza. Właśnie tutaj, można przekonać się jak wielka jest niszczycielska siła morskich fal, zabierających co roku fragment lądu. Nad samym urwiskiem klifowego brzegu stoi zabytek na skalę europejską ? ruiny kościoła w Trzęsaczu.

Ruiny kościoła w Trzęsaczu to pozostałość wybudowanego na przełomie XIV i XVw. kościele pw. św. Mikołaja. Kościół wybudowano w odległości ok. 1,8-2 km od brzegu morza, pośrodku wsi. Do dzisiaj zachowała się jedynie południowa ściana kościoła znajdująca się u szczytu klifu. W 1891 r. w efekcie podmywania klifu ukazały się pierwsze kamienie fundamentowe a w 1900 r. morze zabrało pierwszy fragment przypory. Nocą z 8 na 9 marca 1901 r. runęła ściana północna. Przez kolejne dziesięciolecia morze zabierało kolejne fragmenty kościoła:

1901 - pozostała część cmentarza, ściana północna i północno-wschodnia, część prezbiterium;

1903 - północno-zachodni narożnik kościoła;

1909 - fragment muru zamykającego prezbiterium;

1913 - północna partia fasady;

1917 - wschodnie wejście;

1922 - południowa część fasady;

1930 - kolejny fragment prezbiterium;

1956 - południowo-zachodni narożnik wraz z przyporą;

1973 - fragment prezbiterium;

1975 - niewielki kawałek zachodniej części południowej ściany

1 lutego 1994 ? połowa ściany południowej.

Odległości kościoła od krawędzi klifu na przestrzeni lat

XV wiek - 1,8-2 km

1750 - 58 m

1806 - 14,5 m

1820 - 13 m

1835 - 12 m

1855 - ok. 5 m

1868 - 1 m

Dzisiaj w miejscu, w którym stał kościół zachowała się jedynie część południowej ściany o długości 12 m i wysokości 6 m. W 2001r. ułożono u podstawy klifu opaskę, która miała przeciwdziałać niszczeniu klifu. Rok później wykonano nowy fundament pod ruiny kościoła, natomiast podstawę klifu i zbocze zabezpieczono 80-metrową opaską brzegową w postaci koszy siatkowych wypełnionych materiałem kamiennym (technika gabionowa) na których znalazły się materace z siatki wypełnione materiałem umożliwiającym zazielenienie tego obszaru (technika Green Terramesh).

Marcin Piętka (wykorzystano dane m.in. z wikipedia.org)

Zapraszamy do naszej galerii: Trzęsacz

 

Słowino

Drukuj

Słowino, gm. Darłowo, pow. sławieński, to jedna z kilkunastu wsi na terenie Gminy Darłowo, która zachowała elementy historycznego krajobrazu kulturowego, ze szczególnym uwzględnieniem wiejskiego budownictwa ryglowego. Zasoby budownictwa ludowego (ryglowego) tej Gminy należą do największych (najbogatszych) na obszarze woj. zachodniopomorskiego, nadają temu regionowi swoisty charakter, określany mianem "Kraina w kratę".

Słowino - "Zabytki naszej wsi"

W okresie od września do grudnia 2005 r. Biuro Dokumentacji Zabytków w Szczecinie realizowało w ramach mecenatu Państwa program badawczy "Żywy skansen - Słowino". Efektem tego zadania są m.in. opracowania architektoniczno - konserwatorskie, odnoszące się do zabytkowej zabudowy wsi i walorów krajobrazu kulturowego.

Słowino to jedna z kilkunastu wsi na terenie Gminy Darłowo, która zachowała elementy historycznego krajobrazu kulturowego, ze szczególnym uwzględnieniem wiejskiego budownictwa ryglowego. Zasoby budownictwa ludowego (ryglowego) tej Gminy należą do największych (najbogatszych) na obszarze woj. zachodniopomorskiego, nadają temu regionowi swoisty charakter, określany mianem "Kraina w kratę".

Wieś położona ok. 10 km na płd.-wschód od wybrzeża bałtyckiego, przy drodze Darłowo - Karwice (skomunikowanej z szosą Szczecin - Gdańsk), w sąsiedztwie rezerwatu Słowińskie Błota.
Słowino to wieś o metryce średniowiecznej, wzmiankowana w 1262 r. jako uposażenie klasztoru cystersów w Bukowie Morskim, a po reformacji własność książęcą, a następnie w Domenie Darłowskiej. Była to duża wieś chłopska, zniszczona w czasie pożaru w 1808 r., a po reformie uwłaszczeniowej rozbudowana o dwie kolonie. Przed 1939 r. Słowino należało do największych wsi w regionie (862 mk.), stanowiło centrum miejscowego rzemiosła i produkcji przemysłowej. Działały tu, m.in.: wytwórnia kiełbas i konserw, młyn i tartak, warsztaty szewskie, ślusarskie, krawieckie, stolarskie, a także kuźnie i piekarnie. Słowino było siedziba parafii, funkcjonowały tu: bank, szkoła, poczta, sklep, gospoda, izba porodowa. Jednak 3/5 ludności zajmowało się rolnictwem, opartym głównie na hodowli krów, trzody i koni.

Układ przestrzenny o założeniu owalnicowym, z wrzecionowatym nawsiem, przecięty prostopadłym traktem komunikacyjnym (z 1836 r.). Dominantą tego układu jest neoromański, ceglany, wieżowy, salowy kościół z l. 70-tych XIX w., otoczony historycznym cmentarzem.

W zabudowie wsi dominowały duże, czworoboczne (zamknięte) zagrody chłopskie,o zróżnicowanej kompozycji i układach. W pierzei południowej zagrody ulokowane bezpośrednio przy drodze, z chałupami posadowionymi z boku podwórza - szczytem do drogi - oraz budynkami bramnymi na froncie, zaś w pierzei północnej zagrody odsunięte od drogi, z chałupami na froncie (też z budynkami bramnymi) lub w głębi siedliska. Na obrzeżach układu oraz pomiędzy dużymi gospodarstwami lokowane są zagrody małorolne (zagrodnicze), głównie trzybudynkowe, zaś na nawsiu niewielkie, dwubudynkowe działki chałupnicze (biedniackie).

We wsi występuje ok. 70 budynków z elementami konstrukcji ryglowej, a blisko 25 budynków (większość to chałupy) zachowało pierwotną formę architektoniczną, z oryginalnymi - a nawet reliktowymi - rozwiązaniami technicznymi i funkcjonalnymi oraz pierwotną stolarką, snycerką i inskrypcjami.

Budynki charakteryzują się regularną kratownicą konstrukcji szkieletowej, łączonej dwoma poziomami rygli (starsze budynki w układzie na 1 rygiel), z przynarożnymi zastrzałami w ścianach szczytowych oraz glinianym (strychułowym) wypełnieniem pól międzyryglowych. Ściany nietynkowane, sporadycznie bielone lub odeskowane; szkielet czerniony, a pola międzybelkowe bielone - stąd charakterystyczna, kontrastowa szachownica.

Zobacz z bliska
Chałupa nr 2
Chałupa nr 12 
Zagroda nr 15 
Zagroda nr 24 
Chałupa nr 60 
Chałupa nr 66 
Chałupa nr 67 
Zagroda nr 70 
Chałupa nr 71 
Chałupa nr 74 
Chałupa nr 75/76 
Kościół

tekst - W. Witek BDZ w Szczecinie

 

Gosław

Drukuj

Gosław, gm. Trzebiatów, pow. gryficki - Właściciele zabytkowej zagrody chłopskiej zapraszają na wypoczynek w gospodarstwie agroturystycznym. Do dyspozycji gości są 2 pokoje, łazienka, możliwość korzystania z kuchni oraz z całego obszernego obejścia, w którym można wypocząć wśród zieleni, z dala od miejskiego zgiełku. Tel. (091) 3861809

 

Gosław 66 - zagroda chłopska nr 25
wpisana do rejestru zabytków pod nr 1344 decyzją z dnia 7 sierpnia 1997 r. nr DZ-4200/18/O/97

GOSŁAW - miejscowość położona przy drodze Trzebiatów - Kołobrzeg (10 km do Trzebiatowa, 16 km do Kołobrzegu), w niedużej odległości od morza (11 km do najbliższej nadmorskiej miejscowości).

Wieś o średniowiecznym rodowodzie. Dokumenty potwierdzające istnienie parafii pochodzą z 1291 r. Kościół wzniesiony w XIII w. z granitowej kostki (zachowane są piękne granitowe portale), z masywną kamienno - ceglana wieżą z XIV/XV w.


Zagroda ryglowa nr 25 zbudowana w poł. XIX w. posiada formę charakterystyczną dla dużych gospodarstw kmiecych pasa nadmorskiego, z budynkiem bramnym (stodolnym) zamykającym podwórze od strony ulicy.

Chałupa (budynek mieszkalny) stoi w głębi siedliska. Budynek mieszkalny parterowy z wysokim dachem naczółkowym mieści obszerną kuchnię z oryginalnym piecem kaflowym i kilka pokoi wyposażonych w stare meble i sprzęty, tworzące niepowtarzalny klimat.


Właściciele zabytkowego obiektu zapraszają na wypoczynek w gospodarstwie agroturystycznym. Do dyspozycji gości są 2 pokoje, łazienka, możliwość korzystania z kuchni oraz z całego obszernego obejścia, w którym można wypocząć wśród zieleni, z dala od miejskiego zgiełku. Tel. (091) 3861809


tekst - E. Kulesza - Szerniewicz

 



Statystyki

Użytkowników : 2
Artykułów : 29
Zakładki : 16
Odsłon : 11919